حاجب ) درحالىكه زير بغل او را مىگرفت ( تا به او در راه رفتن كمك كند ) وى را به مقابل محل جلوس حاكم ، كه بر روى تخت نشسته بود ، هدايت مىكرد . « 745 » از نظر فرستاده خليفه ، « دست‌بوسى » مسعود غزنوى كافى بود : « 746 » اسرائيل ، يكى از چهار برادران سلجوقى ، پدر خود را حتى در هنگام پذيرايى به‌عنوان سخنگوى خود به منظور احترام در كنار خود بر تخت نشانده بود ، « 747 » ( اگرچه بعدا به‌صورت خائنانه‌اى او را زندانى كرد ) . پس از اين تشريفات ، فرستاده خليفه . تحيت خليفه مؤمنان را درحالىكه پرچمى بر بالاى سرش نگاه داشته شده بود ، « 748 » ابلاغ مىكرد ، و مكتوب را تسليم مىداشت تا در حضور سلطان به فارسى ترجمه شود . در هربار كه نام خليفه ذكر مىشد ، حاكم از جايش بلند مىشد - بلند شدن براى احترام ، نمونه‌اى از عادات ايرانى بود - « 749 » و فرش جلو تخت را مىبوسيد . ( عمرو بن ليث فرمان انتصاب خليفه را شخصا بوسيد و آن را قبل از آنكه بر روى ميز بگذارد ، بر سر گذاشت ) . « 750 » در پايان ، طبل‌ها و تنبورها به علامت قدرت حاكم به صدا درمىآمد . « 751 » بدين ترتيب بار عام به زودى با سه روز ( در اين مورد ) اطعام ، كه با مراسم خاص عبادى همراه بود ، به پايان مىرسيد . در خطبه ( محرم 423 ه / دسامبر

--> ( 745 ) . رجوع كنيد به مبحث « تشريفات ، رسوم حكام ، و نشانهاى سلاطين » در كتاب حاضر - درحالىكه سلسله‌هاى مهمّ نيز اين رسم را همواره حفظ مىكردند ، از جانب حاكم طبرستان نصرت الدين رستم ( در حدود سال 519 ه / 1125 م ) گزارش مىشود ( ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 60 ) ، كه او اولين كسى بود كه در هنگام پذيرايى بر تخت نشسته بود . ( 746 ) . رجوع كنيد به مبحث « تشريفات ، رسوم حكام و نشانهاى سلاطين » در كتاب حاضر . ( 747 ) . ( مانند پاورقى 485 در همين فصل ) Urada / Turk . I 281 ; Aqsara'I 11 . ( 748 ) . در چنين محاوره‌اى با حاكم مىبايست مزاحمتى به وجود نيايد . « به‌عنوان نمونه مىتوان از آن فرد دربارى ياد كرد كه در چنين محاوره‌اى با اميرى از بخارا حتى از جايش تكان هم نخورد ، با وجودى كه عقربى او را نيش زده بود » : ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 196 ( براساس ( Mez 137 mat Anm l ( 749 ) . Goldziher , Shu'ub 154 . ( 750 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 18 . ( 751 ) . رجوع كنيد به مبحث « تشريفات ، رسوم حكام و نشانهاى سلاطين » در كتاب حاضر .